Her yıl 2 Nisan-2 Mayıs arası tüm dünyada Dünya Otizm Farkındalık Ayı olarak kabul edilmekte ve otizm farkındalığını artırmak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir.
Otizm nedir?
Çocuğunuzda farklı davranışlar gözlemliyor ve bunların otizm belirtileri olabileceğini düşünüyorsanız otizmin ne olduğunu, sizi ve ailenizi ne şekilde etkileyeceğini bilmek isteyebilirsiniz.
Otizm, yaşam boyu süren sosyalleşme, dil, iletişim becerilerini ve ilgi alanlarını etkileyen bir gelişim bozukluğudur.
Otizm, Yaygın Gelişim Bozukluğu ana başlığı altında bir grup gelişim bozukluğundan bir tanesidir. Bu bozuklukların derecesi ve ismi ne olursa olsun tanı ve tedavi yöntemleri esas olarak aynıdır.
Sosyal İlişkilerde Güçlük
* Göz teması kurmamak,
* Seslenildiğinde dönüp bakmamak,
* Sanki işitmiyor gibi davranmak,
* Yaşıtları ile uygun ilişki kuramamak, birlikte oynamamak,
* Tek başına olduğu etkinlikleri tercih etmek, başka bir dünyadaymış gibi davranmak,
* Olaylara, başkalarının sevinç ve üzüntülerine tepkisiz kalmak,
* Kendi duygularını paylaşmamak, -
* Toplum kurallarını anlama ve uygulamada güçlük çekmek,
* Başkalarının yüz ifadelerini anlamamak... gibi.
İletişimde Zorluklar
* Konuşmada gelişmemek, gecikmek veya zorlanmak,
* Garip ve manasız, tekrarlayıcı, basmakalıp ve tekdüze konuşmak, karşılıklı konuşmayı başlatamamak veya devam ettirememek
* Beden dilini, jest ve mimikleri anlamada, kullanmada zorluk çekmek ve taklit becerilerini kullanamamak,
* Duygularını farklı algılamak, örneğin; sese, ışığa, dokunmaya olağandışı tepki vermek ve tehlikeyi algılayamamak.
Sınırlı ve Tekrarlayıcı Davranışlar
* Çoğu zaman tek ve sınırlı bir ilgi alanına sahip olmak, bir konu yada bir nesneye odaklanıp diğer hiçbir konuyla ilgilenmemek
* Değişikliklere direnç göstermek, günlük yaşamındaki alışkanlıklarına aşırı bağlı olmak,
* Anlamsız sözcükleri üst üste tekrarlamak, sen ve ben´i karıştırmak,
*Sallanmak, kendi etrafında dönmek, el parmaklarını gözünün önüne getirip oynamak, el kol çırpmak gibi anlamsız hareketler yapmak,
* Oyuncakların dönen parçalarına, açılır kapanır kapılara, hızlı dönen nesnelere aşırı bağlanmak.
Otistik çocukların çoğunda değişik derecelerde
öğrenme güçlüğü ve zeka özürü görülebilir.
Otizmin Tanı ve Tedavisi
Otistik çocukların dış görünümleri diğer çocuklardan farklı değildir. Herhangi bir fiziksel engelleri yoktur, ancak davranışlar farklıdır. Dolayısıyla otizmin tanısı, laboratuvar sonuçları ve tıbbi testler ile konulamaz. Tanı, uzman kişiler tarafından çocuğun gözlemlenmesi, gelişim testlerinin yapılması ve/veya ebeveynlerine çocuğun gelişimi hakkında sorulan soruların yanıtları değerlendirilerek konulur. Genelde otizmin tanısı 15 aylıktan itibaren konulabilir. Erken yaşta tanı konması bir an önce eğitimin başlaması açısından önemlidir.
En gerekli ve en iyi tedavi eğitimdir. Otizmin tedavisi konusunda yapılan birçok sonuca göre en iyi tedavinin eğitim olduğu anlaşılmıştır.
Otizmin tedavisi çocuğun özelliklerine göre çok yönlü olabilir, ancak vazgeçilmez tedavi eğitimdir. Diğer tüm yöntemler çocuğun gelişimini ve eğitimini desteklemek için kullanılır. Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın bunun yanında eğitim şarttır. Bu nedenle otistik çocukların eğitimine mutlaka olabildiğince erken yaşta başlamak gerekir.
Otizmin tümüyle iyileştirilmesi bugünkü bilgi birikimi içinde mümkün değildir.
Kesin tedavi olmamakla beraber, erken dönemde konulan tanı ve erken eğitimle, istenmeyen davranışlar kısıtlanır, iletişim ve günlük yaşam becerileri geliştirilir, çocukların bağımsızlıkları artar. Bu çocuklar aile ve sosyal yaşamın içinde bağımsız birer birey olarak yerlerini alabilirler.
Erken eğitim, özellikle 5 yaşından önce alınan yoğun (haftada 40 saat) özel eğitim, çocuğun gelişimi İçin kesinlikle çok önemlidir. Böyle eğitim alan otistik çocukların büyük bir kesiminin (% 40-60) iyileşme ve gelişme gösterdikleri, temel eğitimlerini diğer çocuklarla birlikte örgün eğitim sistemi içinde sürdürebildikleri ve bazılarının ergenlikdöneminde yaşıtlarından hiçbir farklarının kalmadığı gözlenmektedir.
Çocuğuma otistik diyorlar, şimdi ne yapacağım?..
Otizmi olan çocuklar bulundukları ortamdan ve insanlardan uzaktaymış gibi dururlar; sanki dünya ile aralarında görülmeyen bir duvar vardır. Bu duvarı aşmak uzun ve zahmetli olabilir fakat imkansız değildir. Otistik Çocuklar Eğitim Merkezleri bu amaçla açılmıştır.
YALNIZ DEĞİLSİNİZ...
Otizm ve çocuğun yaygın gelişim bozukluğu görülme sıklığı 250 kişide 1 ´dir. Otizm erkek çocuklarında kız çocuklarına göre 4 kat daha fazla görülmektedir. Ülkemizde hiçbir sağlıklı veri olmamasına rağmen, yaklaşık 270.000 otistik bireyin olduğu tahmin edilmektedir
