Rehberlik bireyin bir bütün halinde gelişmesine yardım işini anlatan bir terimdir. En geniş anlamda rehberlik; problemlerini çözme, bağımsız hale getirme,yeteneklerini açığa çıkarma ve geliştirme, gerçekçe karar vermeme tercihler yapmasını, çevresiyle sağlıklı ve dengeli ilişkiler kurması ve sonuçta kendisini gerçekleştirmesi için bireylere yapılan sistemli ve profesyonel yardımlar sürecidir.
REHBERLİĞİN TEMEL İLKELERİ
Rehberliğin temel ilkesi denildiğinde, rehberlik çalışmalarında ortak olarak kullanılan, temel alınan,çalışmalarda göz önüne alınması zorunlu olan ilkelerdir. Rehberlik hizmetlerinin başarılı olabilmesi için bir takım ilkelere uygun olarak yapılmasına bağlıdır.
Bu ilkelerden bir kısmını şu şekilde özetleyebiliriz.
- Rehberlik organize edilmiş bir etkinliktir. Belirli bir amacı, programı yöntem-teknik ve uzman personelle yapılabilir.
- Rehberlik hizmetleri okul, aile ve çevredeki herkesi ilgilendirir. Okul aile ve çevre işbirliği olmadan rehberlik hizmetlerinde umulan sonuçlar alınamaz.
- Rehberlik etkinlikleri okulun eğitim düzeyi, yapısı öğrencilerin gelişim düzeylerini ve imkanlarına göre değişebilir.
- Rehberlik iş birliği içinde çalışmayı gerektirir.
- Rehberlik eğitim etkinliklerinin gelişimde de önemli rolü vardır.
- Rehberlik birinci derecede bireyin gelişimiyle ilgilidir.
- Rehberlik bireyin kendi kendisini tanıması,kabullenmesi sürecini içerir.
- Rehberlik dıştan zorlamayla değil, gönüllü işbirliği ve katılımı gerektirir.
- Rehberlik bireylerin gereksinimleri doğrultusunda ve yardıma ihtiyaç duyulduğu konularda sunulur.
- Rehberlik bilimsel ve profesyonel yardımları içerir.
Rehberlik bir süreçtir. Bir anda olup biten bir yardım olmayıp, ihtiyaç duyulduğu her zaman verilebilir.
REHBERLİĞİN TEMEL İŞLEVLERİ (FONKSİYONLARI)
1-Uyum sağlayıcı fonksiyonu; Özellikle okulların ilk sınıflarında bulunan öğrencilerin fiziki, sosyal, psikolojik, eğitim ve akademik yapılara uyum sağlaması için yapılan çalışmaları içerir.
2-Yöneltici fonksiyonu; Okul içi eğitsel, mesleki, boş zaman değerlendirme, sosyal ve kültürel kollara ilgi ve özellikleri dikkate alınarak yapılan çalışmalardır.
3-Ayrıca fonksiyonu; Çeşitle durumlara bağlı olarak sınıf içinde uyum sağlamayanların programları aksatmaması için yapılan ayrıştırılması işlemleridir. (özel sınıf)
4-Önleyici fonksiyonu; Duygusal gerginliklerin, zararlı alışkanlıkların uyumsuzlukların ortaya çıkmaması için yapılan çalışmalardır.
5-İyileştirici fonksiyonu; uyumsuz ve çeşitli sapmaların düzeltilmesine yönelik çalışmalarıdır.
6-Geliştirici fonksiyon; Bireylerin kendilerini tanımaları, yeteneklerini kullanmaları, ilgi ve özelliklerini tatmin etmeleri ve geliştirmeleri için ortam hazırlama çalışmalarıdır.
7-Aydınlatıcı fonksiyonu; Öğrenciler için okul içi ve okul dışı eğitsel, kişisel ve mesleki imkanlar konusunda aydınlatılması, okulda yapılan çalışmaların tanıtılmasına yönelik çalışmalardır.
8-Bütünleştirici fonksiyonu; Gerek öğrenciyle ilgili çalışmalarda okul aile ve çevre işbirliğini sağlama, gerekse öğrencilerin sosyal bütünleşmelerine dönük çalışmaları kapsamaktadır.
Kepçeoğlu, M.