Bir önceki yazımızda YÖK'ün üniversiteye girişte uygulanan alanlar arası katsayı farkını kaldırmasını değerlendirmiş ve katsayı farkının kaldırılmasının ne anlama geldiğini birçok açıdan ele almıştık. Yazımızın ardından gerek e-mail, gerekse de telefonla birçok geribildirim ve teşekkür aldım. Gelen telefonlardan biri de değerli meslektaşım ve kıymetli dostum Psikolojik Danışman Sait Güler'den oldu. Sait kardeşim böylesi bir yazıda katsayı farkının kaldırılması ile birlikte yerleşme puanındaki ağırlıklı ortaöğretim başarı puanının katkısında meydana gelen değişikliklerin de yer almasının anlamlı olacağını hatırlattı. Konunun önemine binaen katsayı farkının kaldırılmasının bu sonucunu önceki yazımıza eklemek yerine ayrıca ayrıntılı olarak ele almayı tercih ettim.
Aralık ayının ilk günlerinde YÖK'ün üniversiteye girişte yerleştirme puanının hesaplanmasında kullanılan alanlar arası katsayı farkını kaldıran kararı, günlerce eğitim gündemini belirledi. Eski YÖK Başkanı Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, giderayak yıllarca alınması beklenen kararın alınmasını sağlayarak YÖK'ün tarihine geecek adımlardan birini attı.
Üniversiteye Girişte Okul Başarısının Etkisi Azaldı
Bilindiği üzere üniversiteye girişte kullanılan yerleştirme puanı, adayların üniversiteye giriş sınavından (YGS ve LYS) aldıkları ham puana, adayların ortaöğretim (lise) yıllarındaki akademik performanslarının (başarılarının) belirli br formülle hesaplanmasından ve ağırlıklandırılmasından oluşan AOBP'nın beli katsayı ile çarpılarak eklenmesiyle oluşmaktadır. Adayların dilinden bakacak olursak, adaylarımız buna okul puanı diyorlar. Bu yaklaşımla yerleştirme puanı, ham puana (sınav puanına) okul puanının eklenmesi ile oluşuyor. Kafa karışıklığına mehal vermemek için ben de yazımın sonraki bölümlerinde ham puana (sınav puanı) eklenen bu puana okul başarı puanı diyeceğim.
Katsayı farkı kaldırılmadan önce alınabilecek en yüksek yerleştirme puanı 575 (ek puan hariç) idi. Bu yerleştirme puanının, alınabilecek en yüksek okul başarı puanı (AOBP) olan 75 puanlık bölümü, bütün puanın %13'lük kısmını oluşturuyordu. Diğer bir ifade ile okul başarı puanı yerleştirme puanına en fazla %13 oranında etki ediyordu.
Katsayı farkının kaldırılması ile birlikte alınabilecek en yüksek yerleştirme puanı 560 puan oldu. Alınabilecek en yüksek okul başarı puanı (AOBP) 75 iken katsayı farkının kaldırılması ile 60 puana geriledi. 560 puanın %10,7'sini 60 puanlık okul başarı puanı oluşturacak. Yani katsayı farkının kaldırılması sonucunda okul başarı puanının yerleşme puanına etkisi en fazla %10,7 oranında olacak.
Katsayı farkı kaldırılırken sabit katsayı, 0.12 değil de 0,15 de yapılabilirdi. Fakat karar 0,12'den yana alındı. Demek ki, yetkililer sınav başarısını öne çıkarmak istedi. Artık adaylar için sınav performansı eskisinden daha anlamlı oldu.
Ek Puanın Yerleşme Puanına Olan Ekisi Arttı, Ama...
Okul başarı puanının yerleştirme puanına etkisi değerlendirilirken konuya bir de ek puan çerçevesinden bakmak gerekir. Bilindiği gibi ek puan, mesleki eğitim alan ortaöğretim mezunu üniversite adaylarına, alanları ile ilgili lisans programı tercihi etmeleri halinde yerleştirme puanlarına eklenen okul başarı puanlarının (AOBP) haricinde ayretten AOBP'lerinin 0,06 katsayısı ile çarpılarak mevcut puanlarına eklenmesidir. Ek puan deyince aklımıza gelen en avantalı grup, anadolu öğretmen lisesi mezunlarıdır ki, bu mezunlar öğretmenlik tercihlerinde ek puan almaktadır.
Katsayı farkı kaldırılmadan önce alınabilecek en yüksek ek puanlı yerleştirme puanı 605 idi ve bu puanın 30'unu ek puan oluşturuyordu. 30 puanın en yüksek ek puanlı yerleştirme puanına oranı ise % 5 idi. Yani en yüksek ek puanlı yerleştirme puanının % 5'ini ek puan oluşturuyordu.
Katsayı farkının kalkması ile alınabilecek en yüksek ek puanlı yerleştirme puanı ise 590 olacak. Ek puan katsayısında herhangi bir değişiklik olmadığı için de bu puanın 30'unu yine ek puan oluşturucak. Fakat alınabilecek en yüksek ek puanlı yerleştirme puanı düştüğünden (katsayı farkının kalkmasının, yeni katsayının 0,12 olması şeklinde gerçekleştiği için) rakamsal olarak aynı olan 30 puan, bütün içerisinde daha değerli konuma geldi. Ek puan, alınabilecek en yüksek ek puanlı yerleştirme puanının % 5,1'ini oluşturacak.
Görüldüğü gibi katsayı farkının kaldırılması ile okul başarı puanının yerleştirme puanına etkisi azalırken, yine okul başarı puanından hesaplanan ek puanın yerleştirme puanındaki etkisi küçük bir miktar da olsa arttı. Miktar küçük görünse de okul başarı puanının etkisi azalırken ek puanın etkisinin artması, ek puanı daha değerli hale getirdi.
Bununla birlikte katsayı farkının kalkması ile ek puanla girilen programlara daha fazla alandışı adayın yönelecek olması ek puanla tercih edeceklere gevşeme fırsatı tanımıyor. Puan alarak baktığımızda ek puanlı bir bölümü, eski uygulamada alan dışından tercih eden adayla, ek puan alarak tercih eden aday arasında en fazla 45 puan farkı oluşabilirken, katsayı farkının kalkması ile bu rakam en fazla 30 puan olacak. Yani aslında ek puanlı programların tercihinde en avantajlı kesim, eski uygulamada alan dışı konumunda olan adaylar oldu...
Katsayı farkının kalkmasının okul başarı puanının yerleşme puanına etkisi açısından değerlendirilmesi biraz kafaları karıştırabilecek türden bir konu. Fakat etkili bir tercih için de bir okadar önemli.
Katsayı farkının kaldırılması yerleştirme puanlarının oluşumunu ve aday yönelimlerini etkileyecek bir gelişme olduğu için doğru hedef ve etkili bir tercih için adayların bu konularla ilgili şimdiden anlamlı öngörüler kazanması gerekiyor.
Umarım bu açıklamalar adaylarımıza stratejik farkındalıklar kazandırmıştır. Azim ve kararlılığınızı korumanızı diliyor, sevgilerimi sunuyorum...
Sinan Çağıran
Eğitimci
www.egitimhaberim.com
