İlköğretimdeki rehberlik hareketinin gelişimi, rehberlikte ileri gitmiş ülkelerin başında gelen Amerika Birleşik Devletlerinde de oldukça geç kalmıştır. A.B.D.’de ilköğretim düzeyindeki öğrencilerle ilgili ilk rehberlik çabalarının 1920’lerde başladığı söylenebilirse de, özellikle psikologlar, sosyal çalışmacılar ve psikiyatristlerin sorumluluğunda yürütülen bu ilk girişimlerin planlı ve programlı rehberlik etkinliklerinden çok, davranış problemleri olan çocukların tanılanmasına ve tedavi edilmesine yönelik klinik çabalardan pek öteye gidemediği bilinmektedir. İlköğretimde rehberlik konusu ile ilgili olarak günümüzde de geçerli sayılabilecek ilk ciddi girişim ise, ilköğretimde rehberliğin babası olarak kabul edilen William Burnham’ın görüşlerini temel alan yaklaşımdır. Temelde “önleyici” ya da “koruyucu” bir işleve sahip bulunan ve “bütün çocuk” kavramına dayalı olarak ortaya atılan bu yaklaşımın, özellikle ilköğretimde günümüzün en popüler yaklaşımı olarak kabul edilen “gelişimsel rehberlik” anlayışında olduğu gibi, çocuğun bir bütün olarak ele alınmasına ve her yönü ile gelişmesine yardım edilmesi gerektiğine işaret ettiğini belirtmek gerekir.
Amerika Birleşik Devletlerinde 1958 yılında çıkarılan Ulusal Savunma İçin Eğitim Yasası, rehberlik hizmetlerinde çok önemli bir atılımın başlangıcı olmuştur. Geniş kapsamlı rehberlik programlarının geliştirilmesi, uygulanması, değerlendirilmesi; ana-babalara, öğretmenlere ve öğrencilere yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; eğitsel ve mesleki rehberlik; öğrencilerin uygun alanlara yerleştirilmeleri, refere edilmeleri ve nihayet öğretmenlere, yöneticilere ve anababalara yönelik danışmanlık hizmetleri ile okul danışmanlarının rol ve fonksiyonları gibi rehberliğin temel sorunları, 1980’li yıllara değin psikolojik danışma ve rehberlikle ilgili çevrelerin belli başlı uğraş alanları arasında yer almıştır. Bu gelişmeler, kısa sürede ilköğretimdeki rehberlik hizmetlerini de etkilemiş, 1960’lı yıllardan itibaren ilköğretim kurumlarında da ilkokul danışmanları görevlendirilmeye başlanmıştır.
Amerikan Psikolojik Danışma Derneğinin, Cottingham, Dinkmeyer, Faust, Hill ve Von Hoose gibi ilköğretimde rehberlik hareketinin öncüleri ile 1960’ların ortalarında gerçekleştirilmiş olduğu Şikago toplantısı, “gelişimsel psikolojik danışma ve rehberlik” kavramının tanımlanması ile bu yeni rehberlik yaklaşımının ilköğretim okullarında nasıl uygulanabileceğinin tartışılmasına sahne olmuştur.
Öte yandan Amerikan Okul Danışmanları Birliği (ASCA) ile Danışman Eğitimi ve Süpervizyonu Birliğinin (ACES) 1966 yılındaki ortak toplantılarında da ilköğretim danışmanlarının rolleri ile fonksiyonları üzerinde durularak, ilköğretim danışmanlarının, psikolojik danışma, müşavirlik ve koordinasyon olmak üzere üç farklı rol ve işleve sahip oldukları kabul edilmiştir. İlköğretimde rehberlik hizmetlerine katkı sağlayan bir diğer önemli gelişme de “Tüm Engelli Çocukların Eğitimi Hareketi-1975” yasasıdır. Engelli çocuklara yönelik özel eğitim hizmetlerinde çok önemli gelişmelerin yolunu açan bu yasanın ilköğretimdeki rehberlik hizmetlerinde de olumlu yansımaları olmuş, böylece özel eğitim programlarının koordinasyonunda, öğretmenlerin müşavirlik gereksinimlerinin karşılanmasında, engelli çocuklarla bunların ailelerine yönelik psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinde de ilköğretim danışmanlarından yararlanılmaya başlanmıştır.
ABD’de oldukça önemli bir üye potansiyeline ulaşan profesyonel rehberlik organizasyonlarının da okul danışmanlığının gelişmesinde önemli bir rolü olmuştur. Bu organizasyonların çabaları ise özellikle psikolojik danışma ve rehberlik mesleğinin standartları, etik kuralları, okul danışmanlarının görev ve sorumlulukları ile psikolojik danışma ve rehberlik programlarının standartlarının belirlenmesi gibi konular üzerinde yoğunlaşmıştır. Özellikle 1980’li yıllarda giderek daha da önem kazanmış olan önleyici rehberlik hareketi, ilköğretimdeki rehberlik programlarının yaygınlaşmasını da hızlandırmış ve bugün A.B.D.’de ilköğretim kurumlarında danışman istihdamını yasal bir gereklilik olarak kabul eden eyaletlerin sayısı onikiye ulaşmıştır.
Prof.Dr. Gürhan CAN
...
